Şeker Hastalığına Hangi Bölüm Bakar? Diyabet Tanısı ve HbA1c

Dr. Ömer Bircan tarafından hazırlandı · Hekim
Son güncelleme: 7 Kasım 2026

Şeker hastalığına hangi bölüm bakar? Kan şekeriniz yüksek çıktıysa ya da diyabet belirtileri yaşıyorsanız ilk başvurmanız gereken bölüm Dahiliye (İç Hastalıkları)dir. Gerekli görülen durumlarda Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanına yönlendirilebilirsiniz. Diyabete bağlı göz, böbrek, ayak ya da ereksiyon sorunlarında ise ilgili branşlarla birlikte takip yapılır.

drOBALANCE tedavi protokolümüze şu an için ulaşma imkânınız yoksa, vakit kaybetmeden bir dahiliye doktoruna muayene olup konvansiyonel ilaçlarla yüksek şekerinizi kontrol altına almalısınız. Böylece tedavimize başlayana kadar geçen sürede organ hasarları oluşmaz ve tedavimizdeki kür süresi de kısalır. Bu süreçte VİTAMİNOBALANCE kullanımı da faydalı olur; kullanılan ilaç sayısının ya da dozunun azalmasına yardımcı olabilir. İlaçların bağımlılık yapıp yapmadığını ve hangi ilaçların öncelikli tercih edildiğini Diyabet İlaçları Bağımlılık Yapar mı? yazımızda anlattık.

Diyabet Tanısı Nasıl Konulur?

Şeker hastalığı tanısı birkaç kan parametresine bakılarak konulur; ancak bu değerlerin başka bir gün tekrar edilerek tanının netleştirilmesi gerekir. Bu parametreler HbA1c ve kan şekeridir (açlık plazma glukozu, tokluk plazma glukozu ve gün içinde herhangi bir zamanda ölçülen glukoz değeri).

HbA1c Nedir, Neyi Gösterir?

HbA1c (hemoglobin A1c), son 2–3 aylık ortalama kan şekeri yüksekliğini gösterir. Kanda artan şeker molekülleri, kırmızı kan hücrelerindeki hemoglobinin valin amino asidine bağlanır (glikasyon) ve ileri glikasyon son ürünü (AGE) denilen yapıların oluşumuna yol açar. Bu süreç, normal hemoglobinlerin bir kısmının yapısını bozarak HbA1c denilen farklı bir hemoglobin formuna dönüşmesine neden olur.

Kırmızı kan hücrelerinin ömrü yaklaşık 120 gündür; ancak kronik hastalıklarda bu süre 80–90 güne kadar kısalabilir. Vücut, yapısı değişmiş hemoglobinleri sağlıklılara göre daha erken ortadan kaldırdığı için glikasyona uğramış hemoglobinlerin kanda yaklaşık 2 ay kaldığı tahmin edilir. Bu yüzden HbA1c oranı, son iki ayda vücudun ne kadar yüksek şekere maruz kaldığı hakkında fikir verir ve tüm hemoglobinler içindeki oranı yüzde (%) olarak ifade edilir. Ayrıntılar için HbA1c sayfamıza bakabilirsiniz.

HbA1c Kaç Olmalı?

• %5,7’nin altı: Normal
• %5,7 – %6,4: Prediyabet (halk arasında “gizli şeker”)
• %6,5 ve üzeri: Şeker hastalığı (diyabet)

Prediyabet, tip 2 diyabetin habercisidir ve bu dönemde konulan tanıyla kişi, diyabetin kalıcı zararlarıyla karşılaşmadan çok daha kolay tedavi edilebilir. Bu dönemi Prediyabet (Gizli Şeker) Nedir? yazımızda ayrıntılı olarak anlattık. Açlık kan şekeri değerleri için Açlık Kan Şekeri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Diyabetten Kurtulmak İçin Hangi Risk Faktörlerini Düzeltmeliyiz?

Baştan başlayalım: Kan testi verdik ve insülin direncimiz ya da bozulmuş glukoz toleransımız olduğu anlaşıldı. Şimdi ne yapmalıyız? Diyabet için en büyük risk hangisi ki düzeltmeye oradan başlayalım?

Bunun için diyabet risk faktörlerinin diyabet üzerindeki etkisini sayısal değerler üzerinden incelemek gerekir. Böylece hangi etkenin ne kadar zararlı olduğu anlaşılır, öncelikler belirlenir ve riskler daha baş edilebilir hâle gelir. Hastanın önüne uzak durması gereken 50 risk faktörü koymak yerine, birkaç çok önemli etken düzeltildiğinde hastalıktan kurtulabileceğini bilmek, hastaları uygulama konusunda çok daha fazla motive eder.

Uluslararası Diyabet Risk Cetvelleri

Bu konuda uluslararası diyabet risk cetvelleri vardır. Almanya, Danimarka, Finlandiya, Norveç, ABD, Kanada ve Avustralya gibi ülkelerin kendi halklarındaki diyabet hastaları üzerinde yaptıkları incelemeler sonucunda geliştirilmiştir. Bunlar içinde en kapsamlısı Finlandiya’nın geliştirdiği FINDRISC (Finnish Type 2 Diabetes Risk Score) testidir.

Ancak bu testlerde eksik bulduğumuz ve bulunması gerektiğini düşündüğümüz başka risk etkenlerini de kendi değerlendirmemize ekledik. Çünkü bu ülkelerin hiçbiri Ortadoğu ülkesi değildir ve içinde bulunduğumuz coğrafyanın getirdiği ek riskleri deneyimlememiştir:

• Stres ve kaygı: Beklenmedik ölüm, iflas, yoğun çaresizlik hissi ya da gelecek kaygısının yol açtığı kaygılı duygu durum bozuklukları, sosyal devlet anlayışı güçlü toplumlarda daha az görülür. Örneğin Helsinki’de Ağustos 2024’ten Ağustos 2025’e kadar ölümlü tek bir trafik kazası olmadan bir yıl tamamlandı. İşsizlik oranının düşüklüğü ve adil bir hukuk sistemi de çaresizlik gibi duyguların daha az yaşanmasını sağlayabilir.
• Alışkanlıklar: Sigara kullanımı gibi bazı alışkanlıklar bu ülkelerde daha az olabilir.
• Gıda kaynaklı toksinler: Gıda denetimlerinin sıkı olması nedeniyle pestisit, ağır metal ya da yüksek emülgatör maruziyeti bu ülkelerde daha düşük olabilir.

Ne Zaman Doktora Gitmelisiniz?

Açlık kan şekeriniz ya da HbA1c değeriniz yüksek çıktıysa, şeker hastalığı belirtileri yaşıyorsanız veya ailenizde diyabet varsa vakit kaybetmeden bir dahiliye uzmanına başvurun. Kök nedenlere yönelik diyabet tedavisi seçeneklerini değerlendirmek için kliniğimizden randevu alabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Tanı ve tedavi için hekiminize danışınız.