C-Peptid Nedir?
C peptid, pankreasın insülin üretirken oluşturduğu bir protein parçasıdır. Vücut önce proinsülin üretir. Daha sonra bu molekül ikiye ayrılır ve hem insülin hem de bu bağlayıcı peptid kana geçer.
Bu nedenle doktorlar bu değeri ölçerek pankreasın insülin üretim kapasitesini değerlendirebilir.
Bu Test Neden Yapılır?
Öncelikle diyabet tipini ayırt etmek için kullanılır. Çünkü her diyabet türünde pankreas aynı şekilde çalışmaz.
-
Tip 1 diyabette insülin üretimi belirgin şekilde azalır.
-
Tip 2 diyabette ise özellikle erken dönemde üretim devam eder.
Diyabet hakkında daha detaylı bilgi için [Tip 1 ve Tip 2 diyabet farkları] yazımıza bakabilirsiniz. (Dahili link)
Ayrıca güncel tanı ve tedavi rehberlerini American Diabetes Association (ADA) resmi sitesinde bulabilirsiniz. (Dış link)
İnsülin Direnci ile İlişkisi
Eğer insülin direnci gelişirse pankreas daha fazla insülin üretir. Buna bağlı olarak ölçülen değer yükselir.
İnsülin direnci hakkında ayrıntılı bilgi için [İnsülin direnci nedir?] yazımızı inceleyebilirsiniz. (Dahili link)
Yüksek Çıkması Ne Anlama Gelir?
Bu değer genellikle:
-
İnsülin direnci
-
Tip 2 diyabet
-
Obezite
-
İnsülinoma
gibi durumlarda yükselir.
Düşük Çıkması Ne Anlama Gelir?
Düşük değer genellikle:
-
Tip 1 diyabet
-
Uzun süreli pankreas hasarı
-
Beta hücre yetersizliği
ile ilişkilidir.
Diyabetin uzun dönem etkileri hakkında [Diyabet komplikasyonları] yazımıza göz atabilirsiniz. (Dahili link)
Normal Değer Aralığı
Genellikle açlıkta 0.5 – 2.0 ng/mL aralığı normal kabul edilir. Ancak laboratuvara göre değişiklik olabilir.
Diyabet hakkında genel bilgiye Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) resmi sitesinden ulaşabilirsiniz. (Dış link)
Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
-
Açlık kan şekeriniz yüksekse
-
Sık hipoglisemi yaşıyorsanız
-
Ani kilo kaybı varsa
-
Diyabet şüphesi oluştuysa
Bir endokrinoloji uzmanına başvurmanız gerekir.